Planujecie potomstwo? Zbadajcie się!

Uśmiechnięta para

Problemy z zajściem w ciążę to temat dotyczący obojga partnerów. Statystyki nie pozostawiają złudzeń. W 40 proc. przypadków przyczyny niepłodności leżą zarówno po stronie kobiety jak i mężczyzny. Dlatego, jeżeli mimo regularnego współżycia bez zabezpieczenia, po roku nie ma ciąży – udajcie się razem do ginekologa. Wspólna wizyta jest bardzo ważna, gdyż umożliwia zebranie dokładnego wywiadu lekarskiego, a w dalszej kolejności kompleksowej diagnostyki i leczenia. 

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Przyjmuje się, że 12 miesięcy regularnego współżycia bez zabezpieczenia bez efektu w postaci ciąży jest sygnałem, że z płodnością może być coś nie tak. W sytuacji gdy kobieta skończyła 35 lat lub z historii ginekologicznej wynika, że może napotkać na trudności z zajściem w ciążę (np. doświadczyła poronienia), do lekarza warto udać się nawet wcześniej. Pamiętajcie, żeby nie odwlekać wizyty u ginekologa. Wiek wpływa na płodność, szczególnie w przypadku kobiet, gdy wraz z wiekiem maleje rezerwa jajnikowa i szanse na poczęcie dziecka maleją.

Czego możecie się spodziewać się na takiej wizycie? Przede wszystkim dokładnego wywiadu lekarskiego pod kątem zdrowotnym. Ważny jest również wywiad rodzinny pod kątem występowania problemów z płodnością, poronień lub urodzeń dziecka z wadami genetycznymi.

  • Kobiety: dotychczasowe problemy ginekologiczne, długość oraz przebieg cykli miesięcznych, ewentualne dolegliwości towarzyszące krwawieniom miesiączkowym, ich obfitość i czas trwania. Dodatkowo istotnymi informacjami będą: występowanie w przeszłości jakichkolwiek stanów zapalnych przydatków, torbiele czy podejrzenie endometriozy. Pamiętaj również o zabraniu ze sobą kart wypisowych dotyczących leczenia szpitalnego i operacji.
  • Mężczyzny: dotychczasowe występowanie problemów z erekcją oraz wytryskiem lub w przeszłości urazy jąder.

Test płodności dla kobiet

Jeżeli miesiączka przebiega nieregularnie, może to świadczyć o zaburzeniach w owulacji i gospodarce hormonalnej. Dlatego powinno się przeprowadzić badania poziomu hormonów takich jak: FSH, LH, estradiol, prolaktyna, testosteron. Ponad wszelką wątpliwość kluczowe jest wykonanie testów płodności. Do takich badań należy oznaczenie stężenia hormonu AMH i badanie ultrasonograficzne AFC. Pierwsze z nich pozwala określić poziom rezerwy jajnikowej, drugie ocenia m.in. liczbę pęcherzyków antralnych w jajnikach oraz endometrium.

Niewątpliwą zaletą badania poziomu AMH (hormon anty-Mülllerowski) jest jego skuteczność. Pozwala bowiem precyzyjnie określić stan płodności kobiety i dzięki temu możliwe jest rozpoznanie przedwczesnego wygasania czynności jajników. To najskuteczniejsze i najbardziej dokładne badanie oceny płodności w różnych okresach życia kobiety. Badanie poziomu hormonu AMH wykonywane jest z krwi, a wyniki są dostępne tego samego dnia. Badanie może być wykonane w każdym dniu cyklu, ponieważ poziom AMH w ciągu całego cyklu kobiety jest taki sam, a na jego wynik nie mają wpływu ani terapia hormonalna, ani antykoncepcyjna.

Natomiast w badaniu ultrasonograficznym AFC lekarz dokonuje oceny endometrium, liczby pęcherzyków antralnych oraz strukturę jajników. AFC powinno być wykonywane między drugim, a czwartym dniem cyklu.

Testy płodności mężczyzn

W przypadku mężczyzn podstawową metodą diagnostyki męskiej płodności jest badanie nasienia. Analiza pozwala określić zdolności rozrodcze mężczyzny oraz zdiagnozować ewentualną przyczynę problemów. Podstawowa analiza nasienia pozwala ocenić ruchliwość plemników oraz podstawowe parametry fizyko-chemiczne. Dodatkowo warto zbadać morfologię i  żywotności plemników oraz obecność przeciwciał przeciwplemnikowych i aktywnych leukocytów. Badanie nasienia metodą MSOME pozwala na obserwację budowy plemnika przy 6000-krotnym, a nawet 8000-krotnym powiększeniu mikroskopowym.

Badania są bezbolesne, a przed oddaniem nasienia pacjent musi zachować wstrzemięźliwość seksualną od 3 do 5 dni, dla zachowania najlepszej jakości nasienia.

Dalsza diagnostyka niepłodności

Jeżeli podstawowe badania nie dadzą jednoznacznej odpowiedzi co do przyczyny niepłodności, trzeba się odwołać do bardziej specjalistycznych metod diagnostycznych. Należą do nich m.in.: badania genetyczne oraz badania wykonywane pod kątem drożności i sprawności narządów rodnych kobiety (m.in. HSG sprawdzające budowę macicy oraz drożność jajowodów, o którym pisaliśmy szerzej tutaj: http://www.gyncentrum.pl/blog/pl/badanie-droznosci-jajowodow).

Należy pamiętać, że problem niepłodności jest wielowymiarowy i może byś spowodowany wieloma czynnikami, również ogólnym złym stanem zdrowia partnerów (m.in. cukrzycą, otyłością, nadciśnieniem czy problemami endokrynologicznymi), stylem życia oraz złą dietą. Niezmiernie istotne jest zaangażowanie w proces diagnostyki i leczenia obu partnerów, bo tylko wówczas lekarz prowadzący ma pełną wiedzę i może właściwie pokierować procesem leczenia.