Niewydolność szyjki macicy w ciąży - czy niebezpieczna?

Jak podaje Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), co roku na świat przychodzi ok. 15 milionów wcześniaków. W ok. 15% przypadków przyczyną przedwczesnego porodu okazuje się niewydolność szyjki macicy w trakcie ciąży. Czy naprawdę jest ona aż tak niebezpieczna? Sprawdź!

niewydolność szyjki macicy w ciąży

Jak podaje Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), co roku na świat przychodzi ok. 15 milionów wcześniaków. Niestety spora ich część umiera niedługo po porodzie lub zmaga z jakimś rodzajem niepełnosprawności w późniejszym życiu. Przyczyn przedwczesnego porodu może być wiele. W ok. 15% przypadków powodem okazuje się niewydolność szyjki macicy. Czy rzeczywiście jest ona tak niebezpieczna dla ciąży? Odpowiedz w artykule. 

Jaką rolę w trakcie ciąży pełni szyjka macicy? 

Powiedzmy to od razu: KLUCZOWĄ! Dlaczego? Aby to zrozumieć, warto przypomnieć sobie kilka faktów na jej temat. Szyjka macicy stanowi integralną część macicy. Ma kształt rurki o długości 3-5 cm. Jednak jej wygląd zmienia się w zależności od fazy cyklu menstruacyjnego i poziomu hormonów w organizmie kobiety. W dni niepłodne, czyli w trakcie okresu oraz po owulacji szyjka macicy leży dość nisko, jest też twarda i tylko na tyle otwarta, by krew menstruacyjna mogła przez nią wypłynąć. Gdy zbliża się termin jajeczkowania, szyjka macicy mięknie, otwiera się i unosi w stronę pochwy. W taki sposób macica sygnalizuje: „Jestem gotowa, nadciągajcie plemniki!” Gdy już któremuś szczęśliwcowi uda się połączyć z komórką jajową i dojdzie do zapłodnienia, szyjka macicy zamyka się i zalepia gęstym śluzem, czyli czopem śluzowym. Ma to po pierwsze chronić płód przed infekcją, a po drugie przed wydaleniem jaja płodowego z macicy i przed przedwczesnym porodem. 

Im bliżej porodu, tym krótsza szyjka macicy 

Przed porodem w obrębie szyjki macicy można dostrzec liczne zmiany. Zmienia się zarówno jej konsystencja (szyjka mięknie), jak i pozycja (początkowo zwrócona w kierunku kości krzyżowej, ustawia się w osi kanału rodnego). W końcu szyjka zaczyna także sukcesywnie się skracać i rozszerzać. To znak, że poród zbliża się wielkimi krokami…

Czasem szyjka macicy skraca się za wcześnie… 

W prawidłowo przebiegającej ciąży szyjka macicy zaczyna skracać się dopiero pod koniec III trymestru. Czasem jednak dzieje się to dużo wcześniej – na początku III trymestru albo nawet pod koniec II. Mówimy wtedy o niewydolności szyjki macicy, którą w języku medycznym nazywa się niewydolnością cieśniowo-szyjkową. Czy jest to stan niebezpieczny? Tak, ponieważ oznacza, że szyjka macicy jest zbyt słaba, a co za tym idzie niezdolna do utrzymania ciąży do planowanego terminu porodu i jeśli nie zostaną podjęte dalsze kroki, ciąża może zakończyć się poronieniem lub przedwczesnym porodem. Warto też dodać, że skracaniu się szyjki macicy nie muszą towarzyszyć żadne objawy, a więc ani ból, ani krwawienie z dróg rodnych. 

Czytaj też: Jak macica przygotowuje się do ciąży? Czyli o receptywności endometrium 

Niewydolność szyjki macicy – stan nabyty lub wrodzony

Niewydolność cieśniowo-szyjkowa może mieć charakter nabyty lub wrodzony. Do czynników zwiększających ryzyko jej wystąpienia zaliczamy: 

  • zbyt intensywny tryb życia i przemęczenie matki, 
  • niedobór kolagenu i elastyny, 
  • urazy po przebytych porodach, poronieniach czy zabiegu łyżeczkowania macicy,
  • wady wrodzone macicy,
  • przebyte infekcje,
  • zaburzenia hormonalne.

Badanie ginekologiczne lub USG – diagnostyka niewydolności szyjki macicy 

Ginekolog może ocenić stan szyjki macicy - jej długość, konsystencję, rozwarcie oraz położenie – wykonując palpacyjne badanie ginekologiczne. Lepsza w diagnostyce niewydolności szyjki macicy jest jednak ultrasonografia. A to dlatego, że szyjka macicy ma swoją część pochwową - i tą rzeczywiście lekarz jest w stanie ocenić palpacyjnie – oraz nadpochwową, której palpacyjnie już tak dokładnie zbadać się nie da. 

poradnia ginekologiczno-położnicza opieka nad kobietą w ciąży

Niewydolność szyjki macicy – są na nią sposoby! 

Gdy w kolejnych badaniach ginekologicznych szyjka macicy okazuje się coraz krótsza i w końcu osiąga długość <25 mm, lekarz może wdrożyć jedno z trzech możliwych rozwiązań: 

  • włączyć progesteron, czyli hormon podtrzymujący ciążę;
  • założyć pessar, czyli specjalny silikonowy krążek, który zamyka szyjkę macicy i zmienia kąt jej nachylenia, dla kobiety jest on niewyczuwalny i nie powoduje dyskomfortu, ale wymaga częstszych konsultacji ginekologicznych, ponieważ sprzyja rozwojowi infekcji; 
  • założyć szew szyjkowy - szyjka jest wówczas zszywana za pomocą mocnych szwów i dzięki  temu pozostaje zamknięta aż do momentu porodu. 

Warto przeczytać: Wady wrodzone macicy a niepłodność 

Reasumując, niewydolność szyjki macicy jest stanem uwarunkowanym wieloma czynnikami.  Może doprowadzić do poronienia lub przedwczesnego porodu, dlatego gdy zostanie wykryta, niezbędne są działania zapobiegawcze. W przypadku stwierdzenia niewydolności szyjki macicy lekarz może zadecydować o podaniu pacjentce progesteronu, założeniu pessara lub szwu na szyjkę macicy. 

 Szukasz dobrego lekarza do prowadzenia ciąży? Znajdziesz go w klinice Gyncentrum! Już dziś umów się na konsultację!
Zadzwoń: 32 506 57 77
Napisz: info@gyncentrum.pl